İfraz (Ayırma) ve Tevhit (Birleştirme) Nedir? Nasıl Yapılır?
Arsa ve parsel işlemlerinde en çok karıştırılan iki kavram ifraz ve tevhittir. Kısaca ifraz bir parseli bölmek, tevhit ise birden çok parseli birleştirmek demektir. Bu rehberde her ikisinin de ne olduğunu, hangi belgelerle ve hangi adımlarla yapıldığını sade biçimde anlatıyoruz.
İfraz (Ayırma) Nedir?
İfraz, tapuda tek parsel olarak kayıtlı bir taşınmazın, imar planına ve mevzuata uygun olarak iki veya daha fazla bağımsız parsele ayrılması işlemidir. Halk arasında "ayırma" veya "bölme" olarak da bilinir. İfraz sonrası her yeni parsel:
- Ayrı bir ada/parsel numarası alır,
- Ayrı bir tapuya kavuşur,
- Kendi imar durumuna ve cephe ölçülerine göre değerlendirilir.
Örneğin 1.500 m²'lik tek bir parsel, plan şartları elveriyorsa 500'er m²'lik üç müstakil parsele ifraz edilebilir.
Tevhit (Birleştirme) Nedir?
Tevhit, birbirine komşu (bitişik) birden fazla parselin tek bir parsel halinde birleştirilmesidir. Halk arasında "birleştirme" denir. Genellikle şu amaçlarla yapılır:
- Düzgün geometride, yapılaşmaya daha elverişli büyük bir parsel oluşturmak,
- Plan notundaki asgari parsel veya cephe şartını sağlamak,
- Birden çok küçük hisseli parseli tek elde toplayarak proje bütünlüğü kurmak.
Tevhit edilecek parsellerin bitişik olması ve genellikle aynı imar adasında, aynı kullanım kararında bulunması gerekir.
İfraz ve Tevhit Nasıl Yapılır? Adımlar
Her iki işlem de benzer bir resmi süreçten geçer:
| Adım | Açıklama |
|---|---|
| 1. İmar durumu | İlgili belediyeden güncel imar durumu (çap) belgesi alınır. |
| 2. Harita mühendisi | Lisanslı harita mühendisi (LİHKAB veya serbest büro) ifraz/tevhit dosyasını hazırlar. |
| 3. Belediye başvurusu | Malik dilekçesi ve dosya belediyeye sunulur; encümen kararı çıkar. |
| 4. Tescil | Kadastro ve Tapu Müdürlüğü yeni parselleri tescil eder, yeni tapular düzenlenir. |
Dikkat Edilecek Şartlar
- Asgari parsel büyüklüğü: İfrazda oluşacak her parsel, plandaki minimum büyüklük, cephe ve derinlik şartını sağlamalıdır; aksi halde ifraza izin verilmez.
- Hisseli parseller: Tüm hissedarların muvafakati (onayı) gerekir; anlaşmazlıkta ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası gündeme gelebilir.
- Plan notları: Bazı bölgelerde 18. madde imar uygulaması yapılmadan ifraz/tevhite kısıt getirilebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
İfraz ne demek?
İfraz, tapuda tek parsel olarak kayıtlı taşınmazın imar planına uygun şekilde iki veya daha fazla bağımsız parsele ayrılmasıdır. Halk arasında "ayırma" veya "bölme" denir; her yeni parsel ayrı tapu ve ayrı ada/parsel numarası alır.
Tevhit ne demek?
Tevhit, birbirine bitişik birden fazla parselin tek bir parsel halinde birleştirilmesidir. Daha düzgün ve yapılaşmaya elverişli bir parsel oluşturmak veya plan şartlarını sağlamak için yapılır.
İfraz ve tevhit için hangi belgeler gerekir?
Tapu senedi, güncel imar durumu belgesi, harita mühendisi tarafından hazırlanan ifraz/tevhit dosyası ve malik dilekçesi gerekir. Belediye encümen kararı ve Tapu/Kadastro tescili ile işlem tamamlanır.
Her parsel ifraz edilebilir mi?
Hayır. İfraz, imar planındaki asgari parsel büyüklüğü, cephe ve derinlik şartlarına uymak zorundadır. Oluşacak parseller bu ölçülerin altına düşüyorsa ifraza izin verilmez.